Jatakas

-->

Οι ιστορίες Jataka, περίπου 500 στο σύνολο τους, εξιστορούν τις ζωές που έζησε ο Βούδας ως Μποντισάττβα πορευόμενος προς τη Φώτιση. Αποτελούν σημαντικό κομμάτι της βουδιστικής παράδοσης αλλά και της παγκόσμιας (λαογραφικής) κληρονομιάς. 

Σύντομα θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ μία ανθολογία με ιστορίες Jataka,  για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Μου πήρε χρόνια να ολοκληρώσω αυτήν την δουλειά, για την οποία χρειάστηκε κυριολεκτικά να βουτήξω στον ωκεανό φιλολογικών, ιστορικών, λαογραφικών, θρησκευτικών κτλ πηγών σε σχέση με τις Jataka, όπως επίσης και να ταξιδέψω στο McLeod Ganj, Ινδία, πριν 2 χρόνια, για να παρακολουθήσω τις ομιλίες του Δαλάι Λάμα που είχαν ως θέμα, μεταξύ των άλλων, και αυτές τις ιστορίες.   

Το ζώο με τη μεγαλύτερη ηλικία

Μια φορά, κοντά σ’ ένα δέντρο μπάνιον, στις πλαγιές των Ιμαλαΐων, ζούσαν τρεις φίλοι· μία πέρδικα, μία μαϊμού και ένας ελέφαντας. Έχασαν όμως τον σεβασμό και την υπακοή μεταξύ τους και μαζί μ’ αυτά και την τάξη στη συμβίωση τους. Και σκέφτηκαν πως δεν ήταν γραφτό να συνεχίσουν να ζουν μαζί μ’ αυτόν τον τρόπο και ότι έπρεπε να βρουν ποιος έχει τη μεγαλύτερη ηλικία και να τον τιμήσουν.

Καθώς αναλογίζονταν ποιος άραγε να έχει τη μεγαλύτερη ηλικία, τους ήρθε μία ιδέα. Έτσι όπως κάθονταν και οι τρεις στις ρίζες του δέντρου, η πέρδικα και η μαϊμού ρώτησαν τον ελέφαντα: «Φίλε ελέφαντα, πόσο μεγάλο ήταν το δέντρο μπάνιον την πρώτη φορά που το θυμάσαι;» Και ο ελέφαντας είπε: «Όταν ήμουν μωρό, αυτό το μπάνιον ήταν ένα θαμνάκι, περνούσα από πάνω του και τα ψηλότερα κλαδιά του γαργαλούσαν την κοιλιά μου. Αυτό το δέντρο το ξέρω από τότε που ήταν θάμνος».

Μετά η μαϊμού έπρεπε να απαντήσει στην ίδια ερώτηση στους άλλους δύο και τους είπε: «Φίλοι μου, όταν ήμουν νέα, καθόμουν στη γη και το μόνο που χρειαζόταν να κάνω για να φάω από τα πιο ψηλά κλαδιά αυτού του δέντρου ήταν να τεντώσω το λαιμό μου. Αυτό το δέντρο το ξέρω από τότε που ήταν τόσο δα μικρό».

Μετά ήταν η σειρά της πέρδικας, που απάντησε στους άλλους δύο: «Φίλοι, παλιά υπήρχε ένα μεγάλο δέντρο μπάνιον λίγο παρακάτω· έτρωγα τους σπόρους του και ερχόμουν εδώ και κουτσούλιζα, και από τις κουτσουλιές μου φύτρωσε αυτό εδώ το δέντρο. Άρα, αυτό το δέντρο το γνωρίζω πριν ακόμη γεννηθεί, και έτσι είμαι η πιο μεγάλη και από τους δυο σας μαζί».

Έτσι, ο ελέφαντας και η μαϊμού απάντησαν στην σοφή πέρδικα:  «Φίλη μας, εσύ έχεις τη μεγαλύτερη ηλικία. Στο εξής θα σε τιμούμε και θα σε σεβόμαστε, θα σου δείχνουμε υπακοή και ευλάβεια, θα σεβόμαστε το λόγο και τις πράξεις σου, θα σου αποδίδουμε τιμές και θα σου δείχνουμε υποταγή. Θα σε τιμούμε και θα ακολουθούμε τις συμβουλές σου. Κι εσύ με την σειρά σου, σε παρακαλούμε να μας συμβουλεύεις όποτε το έχουμε ανάγκη».

Αυτό έκανε η πέρδικα και καθιέρωσε τις Εντολές, τις οποίες τηρούσε και η ίδια. Και μ’ αυτόν τον τρόπο, ανέκτησαν τον σεβασμό και την υπακοή μεταξύ τους, έβαλαν την ζωή τους πάλι σε τάξη και οι τρεις μαζί σ’ αυτήν την ζωή επισφράγισαν την αναγέννηση τους στον παράδεισο.